Các Đại biểu Quốc tế Khảo sát Các Mô hình Sản xuất Lúa Chất lượng Cao, Phát thải Thấp và Kinh tế Tuần hoàn do CABIN Hỗ trợ tại Cần Thơ, Việt Nam

Cần Thơ, Việt Nam (24 tháng 7 năm 2026) – Trong bối cảnh các quốc gia trên khắp châu Á và Thái Bình Dương đang đẩy nhanh nỗ lực kết hợp bảo đảm an ninh lương thực với các cam kết khí hậu toàn cầu, Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam đang nổi lên như một địa bàn thực tiễn quan trọng để thử nghiệm và nhân rộng các mô hình nông nghiệp phát thải thấp. Cuộc gặp gỡ gần đây của các đại biểu quốc tế đến từ 15 quốc gia tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tiến Thuận ở thành phố Cần Thơ đã cho thấy một động lực toàn cầu ngày càng mạnh mẽ: chuyển đổi sản xuất lúa gạo bền vững từ các dự án thí điểm quy mô địa phương thành các sáng kiến chiến lược quy mô lớn do quốc gia dẫn dắt.

Chuyến thăm thực địa đã giới thiệu hai sáng kiến quốc gia quan trọng: Mô hình Sản xuất Lúa Chất lượng cao, Phát thải thấp Một triệu héc-ta (1Mha) và Mô hình Kinh tế Tuần hoàn dựa trên Rơm rạ Lúa.

Sự kiện do Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI), Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS), Sáng kiến Hợp tác Lương thực và Nông nghiệp châu Á (AFACI), Viện Nghiên cứu Lúa Đồng bằng sông Cửu Long (CLRRI), Chương trình AFACI thuộc Cơ quan Phát triển Nông thôn (Hàn Quốc), và Trung tâm Công nghệ Thực phẩm và Phân bón cho Khu vực Châu Á và Thái Bình Dương (FFTC-ASPAC) đồng tổ chức.

Chuyến thăm nhấn mạnh vai trò của thành phố Cần Thơ như một địa phương tiêu biểu về canh tác phát thải thấp, đồng thời tạo diễn đàn để các nhà nghiên cứu quốc tế, nhà hoạch định chính sách và đối tác phát triển trao đổi kiến thức về giảm phát thải khí nhà kính và các công nghệ thích ứng thông minh với khí hậu.

Trong chuyến thăm thực địa, các đại biểu đã quan sát những thực hành bền vững đang được áp dụng trên các cánh đồng lúa địa phương.

Sau ba vụ thí điểm thành công gồm Hè Thu 2024, Thu Đông 2024 và Đông Xuân 2024–2025, Hợp tác xã Nông nghiệp Tiến Thuận đã mở rộng diện tích canh tác phát thải thấp từ 50 héc-ta lên 120 héc-ta, theo ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc Hợp tác xã.

Ông Thái Thanh Tân, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật thành phố Cần Thơ, đã trình bày số liệu cho thấy những lợi ích rõ rệt của mô hình 1Mha so với phương thức canh tác truyền thống. Sáng kiến này đã cắt giảm đáng kể việc sử dụng đầu vào, giảm khoảng 30% lượng phân đạm, 20–30% lượng nước tưới và 25% lượng thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời tối ưu lượng giống gieo sạ xuống còn 60 kg mỗi héc-ta. Những khoản tiết kiệm đầu vào này đã mang lại hiệu quả thực tế trên đồng ruộng: năng suất lúa tăng khoảng 7%, qua đó giúp tăng 20% tổng lợi nhuận cho nông dân địa phương. Chia sẻ về tác động của mô hình trình diễn, ông Tân nhấn mạnh rằng chuyến thăm đã tạo ra một nền tảng quan trọng để giới thiệu những thành tựu của Việt Nam trong sản xuất lúa bền vững, đồng thời thúc đẩy trao đổi tri thức toàn cầu về thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh quản lý đồng ruộng, các đại biểu còn tìm hiểu cách IRRI và các đối tác địa phương đang hỗ trợ nông dân biến phụ phẩm nông nghiệp thành giá trị kinh tế.

Thông qua các công nghệ thu gom cơ giới do IRRI hỗ trợ, nông dân hiện nay có thể thu gom lượng rơm còn lại sau thu hoạch thay vì đốt trực tiếp ngoài đồng. Nông dân địa phương đã được đào tạo về trồng nấm theo mùa bằng cả hệ thống ngoài trời và hệ thống trong nhà.

Sau khi thu hoạch nấm, giá thể đã qua sử dụng được ủ thành phân compost và bón trở lại cho lúa cùng các cây trồng làm vườn dưới dạng phân hữu cơ. Cách tiếp cận tuần hoàn này tạo thêm thu nhập từ 5–6 triệu đồng Việt Nam (190–228 USD) trên mỗi héc-ta cho mỗi vụ đối với các hộ nông dân tham gia, đồng thời giảm đáng kể lượng phát thải từ hoạt động đốt đồng.

Trong suốt chuyến tham quan, các đại biểu đã thảo luận về các thành phần cốt lõi của hướng dẫn kỹ thuật chương trình 1Mha, bao gồm: lựa chọn giống lúa năng suất cao, chống chịu tốt; quản lý dinh dưỡng chính xác và giảm lượng giống gieo sạ; kỹ thuật quản lý nước tưới ngập khô xen kẽ (Alternate Wetting and Drying); và các quy trình giám sát khí nhà kính đối với quản lý rơm rạ.

Thông tin tham khảo về sự kiện, vui lòng truy cập:

https://www.fftc.org.tw/news/1528

https://www.irri.org/news-and-events/news/international-delegates-explore-high-quality-low-emission-rice-production-and